Deepfake: jak rozpoznać fałszywe wideo i podrobiony głos
Deepfake to obraz, wideo lub głos zmieniony albo wygenerowany przez AI, który może sprawiać wrażenie prawdziwego. Oszuści wykorzystują go w reklamach inwestycji i rozmowach z prośbą o pieniądze. Znajoma twarz lub głos nie potwierdza tożsamości.
Nie oceniamy autentyczności wideo ani głosu. Skorzystaj z checklisty poniżej i zgłoś podejrzane nagranie — link i opis →
Sam wygląd lub brzmienie nagrania nie pozwala wiarygodnie rozstrzygnąć, czy to deepfake. Sprawdź ofertę i źródło w oficjalnym kanale. Przy telefonie z prośbą o pilny przelew zakończ rozmowę i zadzwoń do bliskiej osoby na znany numer. Nie wysyłaj pieniędzy wyłącznie na podstawie rozpoznanego głosu.
Po czym poznać deepfake i klonowanie głosu
Jeden sygnał wystarczy, żeby się zatrzymać. Zwykle występuje ich kilka naraz.
- Nagranie obiecuje łatwy zysk i prowadzi do nieznanej platformy inwestycyjnej lub formularza z numerem telefonu.
- Usta i mimika rozjeżdżają się z dźwiękiem, mruganie jest nienaturalne, włosy i zęby rozmywają się w ruchu.
- Głos jest równy, bez oddechu i bez pomyłek, a intonacja nie pasuje do emocji w rozmowie.
- Materiału nie ma w oficjalnym kanale tej osoby — krąży tylko w reklamach i na fałszywych profilach.
- Telefon od bliskiego z prośbą o pilny przelew, ale z niechęcią do rozmowy wideo albo oddzwonienia.
- Kod QR „od HR” albo „od banku”, który prowadzi do logowania (quishing).
Jak powstaje deepfake
Do klonowania głosu może wystarczyć krótki fragment nagrania dostępnego w internecie. Rezultat zależy od materiału i narzędzia. Przekonujący głos nie dowodzi, że rozmówca jest bliską osobą.
Dlatego deepfake nie jest już ciekawostką. To tani sposób na uwiarygodnienie oszustwa, które i tak opiera się na starym mechanizmie: pośpiechu i zaufaniu.
Dlaczego działa nawet na ostrożnych
Nie oceniamy treści, kiedy rozpoznajemy twarz albo głos. Znana osoba w reklamie zastępuje sprawdzenie firmy, a głos bliskiego wyłącza pytania.
Oszustwo nie polega więc na technologii, tylko na zaufaniu, które ona podrabia. Sygnałem nie jest jakość nagrania, a to, o co Cię ono prosi.
Dwa scenariusze, na które warto uważać
Pierwszy: reklama z rozpoznawalną osobą polecającą platformę inwestycyjną. Po rejestracji dzwoni „opiekun”, a dalej rozwija się klasyczne oszustwo inwestycyjne z dopłatami.
Drugi: telefon od bliskiego, który potrzebuje natychmiast pieniędzy. Głos brzmi znajomo, historia jest pilna, a rozmówca unika wideo. To odmiana oszustwa „na wnuczka”, wzmocniona przez AI.
Co pomaga najbardziej
Najpierw zakończ połączenie i oddzwoń do bliskiej osoby na znany numer. Prywatne pytanie lub rodzinne hasło może być dodatkową kontrolą, ale nie zastępuje niezależnego kontaktu.
Nie podejmuj decyzji inwestycyjnej pod presją czasu. Sprawdź firmę, jej uprawnienia i listę ostrzeżeń KNF. Brak firmy na liście nie potwierdza jej wiarygodności.
Co zrobić teraz
Rób po kolei. Każdy krok ma sens także wtedy, gdy poprzedniego nie udało się wykonać.
- Nie przelewaj pieniędzy. Odłóż słuchawkę i zadzwoń do tej osoby na numer, który znasz.
- Ustalcie prywatne hasło kontrolne. Może pomóc, ale może też zostać ujawnione — przy prośbie o pieniądze oddzwoń na znany numer.
- Zgłoś nagranie na platformie, na której je widzisz, a podejrzany link przekaż przez formularz incydent.cert.pl.
- Jeśli zarejestrowałeś się na platformie z reklamy: nie instaluj żadnego programu na prośbę „opiekuna”.
- Jeśli wpłaciłeś pieniądze, zgłoś to bankowi i na policji — tutaj czas decyduje o odzyskaniu środków.
Straciłeś pieniądze? Zobacz, gdzie to zgłosić i w jakiej kolejności →
Sprawdź wiadomość
Kampanie krążące dziś
- Podrobiony wizerunek znanych osób w reklamach inwestycyjnych.
- Podrobiony głos bliskiej osoby w prośbie o przelew.
- Fałszywe wideo prezesów spółek i instytucji finansowych.
- Kody QR podszywające się pod HR i banki.
Pytania o deepfake i klonowanie głosu
Czy Compass sprawdza nagrania wideo?
Na razie nie. Analiza wideo i audio to kolejny etap programu — nie chcemy obiecywać funkcji, której jeszcze nie ma. Możesz natomiast sprawdzić treść wiadomości albo link, który przyszedł razem z nagraniem, i skorzystać z checklisty na tej stronie.
Jak rozpoznać klonowany głos w rozmowie telefonicznej?
Nie polegaj na samym brzmieniu głosu. Zakończ rozmowę i zadzwoń do tej osoby na numer, który masz w kontaktach. Możesz też zadać pytanie, którego odpowiedzi nie ma w internecie, albo użyć rodzinnego hasła kontrolnego.
Czy znana osoba naprawdę poleca tę inwestycję?
Brak materiału w oficjalnym kanale to powód do weryfikacji, a nie samodzielny dowód fałszerstwa. Potwierdź reklamę przez niezależny, oficjalny kontakt tej osoby. Sprawdź firmę i jej uprawnienia; brak ostrzeżenia KNF nie gwarantuje bezpieczeństwa.
Czy deepfake jest karalny?
Wykorzystanie wizerunku i głosu do wyłudzenia pieniędzy to oszustwo, a samo podszycie się pod osobę narusza jej dobra osobiste. Zgłoszenie ma sens: nagranie zgłasza się platformie, a sprawę wyłudzenia — policji.
- FTC — podszycie pod bliskich i klonowanie głosu
- KNF — lista ostrzeżeń publicznych
- CERT Polska — Raport roczny 2025
Materiał edukacyjny, nie porada prawna ani finansowa. Nie sprzedajemy żadnych produktów.